„Diagnozowanie problemów i interwencja oraz konsultacje ze specjalistami z Poradnią Psychologiczno-Pedagogiczną wraz ze współdziałaniem rodziny, warunkiem wczesnego udzielania pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej”

Celem oddziaływań jest jak najwcześniejsze wykrycie i zlikwidowanie bądź korygowanie zaobserwowanych u dziecka nieprawidłowości w rozwoju oraz odpowiednie dobranie ćwiczeń do jego indywidualnych potrzeb; zapobieganie nieprawidłowościom rozwojowym, które można określić w trakcie diagnozy funkcjonowania dziecka i warunków, w jakich się ono rozwija; ustalenie wieloprofilowego programu usprawniania dziecka z wielorakimi zaburzeniami; wczesna - kompleksowa profilaktyka niepełnosprawności, przygotowanie i pomoc rodzinom w rehabilitowaniu dziecka w domu oraz świadomym, prawidłowym pielęgnowaniu dziecka (profilaktyka); kształtowanie pozytywnych relacji rodzic-profesjonalista.

         Diagnozowanie to złożony proces rozwiązywania problemów (odpowiadania na pytania), w których wykorzystuje się wielorakie źródła informacji, procedury diagnostyczne oraz narzędzia – w celu zbierania danych. Celem diagnozowania jest stosowanie różnych metod i narzędzi diagnostycznych, aby na podstawie zebranych informacji:

-określić naturę problemu oraz wskazać jego przyczyny i konsekwencje;

-rozumieć jednostkę;

-prognozować zachowanie;

-tworzyć plan interwencji;

-ocenić postępy i efekty interwencji.

         Termin „wczesna interwencja” w znaczeniu węższym definiowany jest, jako zorganizowany system wielospecjalistycznej, realizowanej w zespole opieki nad małymi dziećmi wykazującymi poważne zaburzenia w rozwoju. Celem takiej opieki jest zwiększanie możliwości rozwojowych dziecka, eliminowanie zaburzeń oraz zapobieganie wtórnym następstwom dysfunkcji rozwojowych.

         Nauczyciele podczas swojej pracy zapewniają przedszkolakom opiekę wychowawczą jak również dydaktyczną, realizując zadania opisane w podstawie programowej. Zadaniem nauczyciela przedszkola jest również przeprowadzanie w grupach młodszych obserwacji wstępnej i końcowej oraz gotowości do podjęcia nauki w szkole podczas rocznego przygotowania przedszkolnego. Nauczyciel mający liczną grupę dzieci pod opieką ma większą możliwość zauważyć różnorodne zachowania dzieci, pozytywne i negatywne oraz te, które w pewien sposób mogą odbiegać od normy. Dlatego tak ważne są systematyczne spotkania i rozmowy z rodzicami, kiedy to nauczyciel może przekazać informacje dotyczące zachowania i rozwoju dziecka.

Wychowawca grupy przeprowadzając obserwację oraz gotowość szkolną jest wstanie określić poziom rozwoju dziecka, nakreślić z czym są problemy i nad czym należy pracować. Nauczyciel zauważając, że dziecko ma problemy z daną sferą rozwoju powinien skierować dziecko do Poradni Psychologiczno -Pedagogicznej gdzie zostanie poddane specjalistycznym badaniom przez psychologa, pedagoga i logopedę.

         Główne zasady wczesnej terapii w pracy z dzieckiem to:

-jak najwcześniej rozpocząć usprawnianie;

-włączyć w proces rehabilitacji rodziców;

-terapię realizować w naturalnym otoczeniu dziecka;

-indywidualnie podchodzić do dziecka i jego rodziny.

         Wczesna interwencja może pełnić następujące funkcje:

-informacyjną - informuje o przebiegu rozwoju dziecka, o możliwościach wspierania rozwoju, o formach pomocy rodzinie;

-diagnostyczną - rozpoznanie kliniczne, określenie poziomu funkcjonowania dziecka;

-stymulacyjną - terapeutyczną, prowadzenie wieloprofilowego usprawniania dziecka z zaburzeniami rozwoju.

         Rehabilitacja dziecka ma charakter wieloprofilowego oddziaływania na zaburzenia. Jest to często proces bardzo długi, wymagający realizacji przez całe życie dziecka. Obejmuje on:

-wielospecjalistyczną ocenę rozwoju (medyczną, psychologiczną, pedagogiczną, logopedyczną, ruchową);

-określenie strefy najbliższego rozwoju, czyli tego, co dziecko jest w stanie wykonać przy pomocy;

-ustalenie i realizowanie programu wieloprofilowego usprawniania;

-wspieranie rodziny dziecka niepełnosprawnego.

    Wczesna interwencja odgrywa istotne znaczenie:

-zmniejsza ryzyko opóźnień rozwojowych dziecka;

-spełnia funkcję leczniczą - umożliwia osiąganie w miarę normalnego procesu rozwoju i zapobiega pogłębieniu wad;

-zmniejsza skutki uboczne upośledzenia ciążącego na dziecku;

-jest efektywną metodą pomocy rodzicom w zakresie postępowania z dzieckiem upośledzonym;

-dostarcza informacji z zakresu diagnozy, przyczyn kalectwa, prognoz, wiedzy na temat normalnego rozwoju dziecka i jego stymulacji;

-umożliwia całej rodzinie przystosowanie się do nowej sytuacji związanej z obecnością i postępowaniem wobec dziecka upośledzonego.

         Zajęcia prowadzone są przez zespół specjalistów, posiadających przygotowanie do pracy z małymi dziećmi o zaburzonym rozwoju psychoruchowym: tyflopedagog, surdopedagog, oligofrenopedagog, psycholog, logopeda, rehabilitant, terapeuta (w zależności od potrzeb). Zadaniem zespołu jest m.in. ustalenie kierunków i harmonogramu działań w zakresie wczesnego wspomagania i wsparcia rodziny dziecka, opracowanie indywidualnego programu terapii, koordynowanie działań specjalistów prowadzących zajęcia, analizowanie skuteczności udzielanej pomocy i ocenianie postępów dziecka. Wczesna interwencja jest interdyscyplinarnym podejściem, umożliwiającym objęcie specjalistyczną opieką dziecko oraz jego rodzinę od chwili rozpoznania pierwszych niepokojących symptomów zaburzeń. Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka oraz rodziny w realizacji procesu terapeutycznego stwarza szanse rozwojowe, umożliwiające osiągnięcie określonych dojrzałości fizycznych, poznawczych i emocjonalnych. Podjęcie działań stymulujących dziecko we wczesnym etapie jego rozwoju ma bezpośredni wpływ na osiągnięcie większej niezależności, samodzielności i lepszej jakości życia w okresie dorosłości.

 Przygotowanie:

Alicja Jandziol

Monika Dyszy

BIBLIOGRAFIA:

- Mrugalska K.: Czy rodzice i profesjonaliści mogą być sojusznikami. (w:) Olechnowicz H. (red.): U źródeł rozwoju dziecka: o wspomaganiu rozwoju prawidłowego i zakłóconego. WSiP, 1999, s. 38-50.

- Piaget J.: Narodziny inteligencji dziecka. (tł. Przetacznikowa M.), PWN, Warszawa 1966.

- Piaget J.: Psychologia dziecka. (tł. Zakrzewska Z.). Wyd. Siedmiogród, 1993

- Piotrowicz R.: Wczesna interwencja - podjąć wyzwanie. Biuletyn Polskiego Tow. Fizjoterapii, Łódź, 1998/2, s. 18-22.

---